Stowarzyszenie
Pamięć i Dialog. Wspólna historia.

Dzięki pracy w kilku archiwach udało się ustalić, że 36 przedwojennym żydowskim uczniom i uczennicom brzeskiego gimnazjum udało się przeżyć wojnę, w większości na terenie ZSRR albo dlatego, że wyjechali z Polski przed 1939 rokiem. 1. Sara Feigel Bienstock Urodzona w Brzesku 7 lipca 1906 roku, córka Mojżesza i Sussli z domu Gelberger/Vogelhut. Uczęszczała do brzeskiego […]

Efroim Jakob Beidner urodził się w Brzesku 28 stycznia 1867 roku, był „prywatnym nauczycielem hebrajskim” (tak jego zawód określono w aktach urodzenia jego dzieci). Beidnerowie mieszkali w Brzesku od wielu pokoleń; nagrobki ojca Efroima Jakoba, Josefa Beidnera (1844-1889), i jego babci, Keili Beidner (1809-1878), nadal można zobaczyć na cmentarzu żydowskim w Brzesku. Tu jest pogrzebany […]

Hirsch Baumgarten (7.01.1861 – 1.01.1938) pochodził z Łęk Dolnych, był synem Lasera i Dwojry Baumgartenów. Najprawdopodobniej przeprowadził się do Borzęcina po tym jak ożenił się z Ryfką Sattler (1857- 4.06.1932). Ryfka była córką Wolfa (Lewka) Sattlera urodzonego w Tymowej około 1809 roku i pochodzącej z Borzęcina Estery (około 1827 – 13.03.1886). W rodzinie Sattlerów było 7 […]

Urodzony w 1872 roku Wolf Munz był najstarszym dzieckiem mieszkających w Jadownikach Berischa Munza i Reisel Nestelgrun. Wolf został rzeźnikiem; w wieku dwudziestu kilku lat ożenił się z Chaną Hoffer. W latach 1900-1911 urodziła im się piątka dzieci. Wolfa Munza spotkał  bardzo tragiczny los. Zgodnie ze świadectwem jego przyrodniego brata, Izaka Munza, Wolf został zamordowany […]

We wrześniu 2025 roku już po raz 11 organizowaliśmy wydarzenia upamiętniające przedwojenną żydowską społeczność Brzeska i powiatu brzeskiego. 11 września Adam Musiał, pedagog z ponad 20-letnim doświadczeniem nauczania w krakowskim liceum, edukator współpracujący z wieloma placówkami edukacyjnymi i naukowymi w Polsce i zagranicą, poprowadził wykład „Po co ta pamięć?”, a później warsztaty „Polskość niejedno ma […]

Na jednym ze zdjęć Schaje Weissa (1929) można zobaczyć niewielki fragment dzisiejszego placu Żwirki i Wigury od strony ulicy Głowackiego, który podczas dni targowych służył jako miejsce postoju wozów konnych. W narożnej kamienicy mieścił się sklep „Handel żelaza” należący do Noacha Schiffa, rodzina którego mieszkała niedaleko na ul. Głowackiego, w budynku, na odrzwiach którego nadal […]

W latach 2023-2024 regularnie dbaliśmy o cmentarz żydowski w Brzesku. We współpracy z nauczycielkami Dorotą Pstrąg, Magdaleną Sową, Bernadeta Styczeń i Dorotą Wodą organizowaliśmy wiele akcji porządkowania cmentarza razem z uczniami szkół podstawowych # 2 i #3, brzeskimi licealistami i trzykrotnie – z grupą polsko-niemieckiej młodzieży. Dzięki współpracy z Urzędem Miasta Brzeska i Brzeskimi Zakładami […]

Urodzony w Łukanowicach 14 maja 1885 roku Schaje Nisan Berkelhamer był synem Arona Eilbanda i Gale Sussel Berkelhamer. Ponieważ rodzice mieli  tylko ślub religijny, nie uznawany przez ówczesne państwo, ich dzieci były uważane za nieślubne i  miały nosić nazwisko matki.  Schaje Nisan został blacharzem. W 1909 roku ożenił się z pochodzącą z Okocimia Freidel Wasserberger/Weiss, […]

31 stycznia 2022 roku  odszedł do Pana jeden z ostatnich ocalałych brzeskich Żydów, Nisen Leser. Zdjęcie 1. Nisen Leser, zdjęcie z wywiadu dla BoroPark24 Nisen Leser urodził się w Brzesku 6 listopada 1923 roku, był najstarszym z pięciu dzieci Schulema i Freidy Mindel Leserów. Schulem Leser urodził się w Ciężkowicach 3 września 1901 roku i […]

W  rodzinnym archiwum potomków brzeskiej rodziny Feibysowicz-Gartenberg przetrwało powojenne zdjęcie, które  przedstawia 5 ocalałych brzeskich Żydów. Przez wiele dziesięcioleci te osoby pozostawały anonimowe. Jednak  po udostępnieniu tego zdjęcia, udało  nam się od razu  rozpoznać kobietę stojącą po lewej stronie, jest to Sabina Schmukler z domu Teeman. A po kilku dniach, dzięki siostrom Ewie i Lucynie […]