Stowarzyszenie
Pamięć i Dialog. Wspólna historia.

W październiku 2026 roku już po raz 12 organizowaliśmy wydarzenia upamiętniające przedwojenną żydowską społeczność Brzeska i powiatu brzeskiego. Kiedyś łączyliśmy się tylko w pamięci o zamordowanych brzeskich Żydach, ale później zrozumieliśmy, że to byłoby bardzo niesprawiedliwe – pamiętać o ludziach, którzy przez kilka wieków żyli w Brzesku, tylko z powodu ich tragicznej śmierci w czasie […]

Gazeta „Di Jidisze Sztime” (Żydowski Głos) była wydawana w języku jidysz w Krakowie  w latach 20. XX wieku i była poświęcona wydarzeniom dotyczącym żydowskiego życia w Krakowie i Galicji. Redaktorem tej gazety był pochodzący z Brzeska Samuel Faust. Samuel Faust urodził się w Brzesku 19 listopada 1894 roku. Jego ojciec, Josef Faust (1842-1909) był rzeźnikiem, […]

Przed II wojną światową mieszkanki Brzeska i okolic przy porodach najczęściej korzystały z pomocy akuszerek – do lekarza zwracały się tylko kiedy poród miał być szczególnie skomplikowany. Od 1877 roku główną akuszerką przyjmującą porody żydowskich kobiet była urodzona w Wiśniczu Estera Eichenholz. W latach 1877-1900 pomogła przy narodzinach ponad 2000 dzieci. Ostatni poród przyjęła 24 […]

Przed wojną większość żydowskiej społeczności Brzeska stanowili ortodoksyjni Żydzi. W 1909 roku miało miejsce spotkanie 17 osób, które postanowiły założyć Stowarzyszenie Kowea Itim LeTora Dechasidim – Stowarzyszenie studiowania Tory dla chasydów. Takie Stowarzyszenia działały w wielu galicyjskich miastach. Na przykład, na krakowskim Kazimierzu na ul. Józefa nadal można zobaczyć budynek, który należał do takiego Stowarzyszenia, przetrwała nawet […]

Rodzina Jakoba Barucha Vogelhuta Przodkowie Jakoba Barucha Vogelhuta (ur. w 1889) mieszkali w Brzesku od wielu pokoleń; nagrobki jego babci Beili Malki Grun z domu Tellerman (1825-1909), dziadka Zachariasza Vogelhuta (1828-1913) i zmarłego w 1873 roku pradziadka Mojżesza Dawida Vogelhuta nadal można zobaczyć na cmentarzu żydowskim w Brzesku. Odeszła jej dusza 25 adar (5)669 [17 marca 1909]. […]

Dzięki pracy w kilku archiwach udało się ustalić, że 36 przedwojennym żydowskim uczniom i uczennicom brzeskiego gimnazjum udało się przeżyć wojnę, w większości na terenie ZSRR albo dlatego, że wyjechali z Polski przed 1939 rokiem. 1. Sara Feigel Bienstock Urodzona w Brzesku 7 lipca 1906 roku, córka Mojżesza i Sussli z domu Gelberger/Vogelhut. Uczęszczała do brzeskiego […]

Efroim Jakob Beidner urodził się w Brzesku 28 stycznia 1867 roku, był „prywatnym nauczycielem hebrajskim” (tak jego zawód określono w aktach urodzenia jego dzieci). Beidnerowie mieszkali w Brzesku od wielu pokoleń; nagrobki ojca Efroima Jakoba, Josefa Beidnera (1844-1889), i jego babci, Keili Beidner (1809-1878), nadal można zobaczyć na cmentarzu żydowskim w Brzesku. Tu jest pogrzebany […]

Hirsch Baumgarten (7.01.1861 – 1.01.1938) pochodził z Łęk Dolnych, był synem Lasera i Dwojry Baumgartenów. Najprawdopodobniej przeprowadził się do Borzęcina po tym jak ożenił się z Ryfką Sattler (1857- 4.06.1932). Ryfka była córką Wolfa (Lewka) Sattlera urodzonego w Tymowej około 1809 roku i pochodzącej z Borzęcina Estery (około 1827 – 13.03.1886). W rodzinie Sattlerów było 7 […]

Urodzony w 1872 roku Wolf Munz był najstarszym dzieckiem mieszkających w Jadownikach Berischa Munza i Reisel Nestelgrun. Wolf został rzeźnikiem; w wieku dwudziestu kilku lat ożenił się z Chaną Hoffer. W latach 1900-1911 urodziła im się piątka dzieci. Wolfa Munza spotkał  bardzo tragiczny los. Zgodnie ze świadectwem jego przyrodniego brata, Izaka Munza, Wolf został zamordowany […]

We wrześniu 2025 roku już po raz 11 organizowaliśmy wydarzenia upamiętniające przedwojenną żydowską społeczność Brzeska i powiatu brzeskiego. 11 września Adam Musiał, pedagog z ponad 20-letnim doświadczeniem nauczania w krakowskim liceum, edukator współpracujący z wieloma placówkami edukacyjnymi i naukowymi w Polsce i zagranicą, poprowadził wykład „Po co ta pamięć?”, a później warsztaty „Polskość niejedno ma […]